{"id":2207,"date":"2025-12-20T10:44:52","date_gmt":"2025-12-20T10:44:52","guid":{"rendered":"https:\/\/boards.wales\/model-code-of-conduct-for-public-bodies-in-wales\/"},"modified":"2025-12-20T11:06:03","modified_gmt":"2025-12-20T11:06:03","slug":"model-code-of-conduct-for-public-bodies-in-wales","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/boards.wales\/cy\/model-code-of-conduct-for-public-bodies-in-wales\/","title":{"rendered":"Model code of conduct for Public bodies in Wales"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Cod ymddygiad enghreifftiol ar gyfer cyrff cyhoeddus yng Nghymru<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Cyfwlyniad<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Mae Llywodraeth Cymru yn disgwyl i bob deiliad swydd gyhoeddus weithio i&#8217;r safonau personol a phroffesiynol uchaf. I gefnogi hyn, mae&#8217;n ofynnol i bob aelod o fyrddau cyrff cyhoeddus yng Nghymru gydymffurfio \u00e2&#8217;r egwyddorion a nodir yn y Cod Ymddygiad hwn. Ystyrir peidio \u00e2 chydymffurfio \u00e2&#8217;r Cod hwn yn dorri telerau ac amodau eich penodiad.<\/li>\n\n\n\n<li>Gellir terfynu eich penodiad fel aelod o&#8217;r bwrdd os na fyddwch yn cyflawni eich dyletswyddau i&#8217;r safonau priodol neu os penderfynir bod eich ymddygiad yn golygu nad ydych bellach yn berson addas i ddal swydd gyhoeddus.<\/li>\n\n\n\n<li>Amlinellir r\u00f4l a chyfrifoldebau aelodau&#8217;r bwrdd yn y Ddogfen Fframwaith a gytunwyd rhwng Llywodraeth Cymru a [enw&#8217;r Corff] ar [dyddiad] tra bod telerau ac amodau gwasanaeth penodol wedi&#8217;u nodi yn llythyrau penodi unigol aelodau&#8217;r bwrdd.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Egwyddorion allweddol bywyd cyhoeddus<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Fel aelod o&#8217;r bwrdd, rhaid i&#8217;ch ymddygiad, eich gweithredoedd a&#8217;r penderfyniadau a wnewch fod yn gwbl gyson \u00e2&#8217;r egwyddorion a nodir yn y Cod Ymddygiad hwn. Eich cyfrifoldeb chi yw sicrhau eich bod yn gyfarwydd \u00e2 holl ddarpariaethau perthnasol y cod hwn, ac yn cydymffurfio \u00e2 nhw.<\/li>\n\n\n\n<li>Y prif egwyddorion y mae&#8217;r Cod Ymddygiad hwn yn seiliedig arnynt yw Saith Egwyddor Bywyd Cyhoeddus. Mae&#8217;r rhain ynghlwm yn Atodiad 1. Mae blaenoriaethau Llywodraeth Cymru wedi&#8217;u nodi yn y Rhaglen Lywodraethu ac mae egwyddorion rheoli arian cyhoeddus wedi&#8217;u hegluro yn &#8216;Rheoli Arian Cyhoeddus Cymru&#8217; Llywodraeth Cymru.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Ymddygiad cyffredinol<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Fel aelod o&#8217;r bwrdd, disgwylir i chi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>chwarae rhan lawn a gweithredol yng ngwaith y corff a chyflawni eich dyletswyddau a&#8217;ch cyfrifoldebau&#8217;n gydwybodol a gweithredu, bob amser, mewn ffydd dda ac er budd gorau&#8217;r corff;<\/li>\n\n\n\n<li>delio \u00e2&#8217;r cyhoedd a&#8217;u materion yn deg, yn effeithlon, yn brydlon, yn effeithiol ac yn sensitif ac hyd eithaf eich gallu;<\/li>\n\n\n\n<li>cydymffurfio ag unrhyw ofynion statudol neu weinyddol sy&#8217;n ymwneud \u00e2&#8217;ch swydd; a<\/li>\n\n\n\n<li>pharchu egwyddorion gwneud penderfyniadau ar y cyd a chyfrifoldeb corfforaethol.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Rhaid i chi beidio \u00e2:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Gweithredu mewn ffordd sy&#8217;n ffafrio unigolion neu fuddiannau penodol yn anghyfiawn neu&#8217;n gwahaniaethu&#8217;n annheg yn eu herbyn; na<\/li>\n\n\n\n<li>Defnyddio \u2013 neu geisio defnyddio \u2013 cyfle gwasanaeth cyhoeddus i hyrwyddo eich buddiannau personol neu fuddiannau unrhyw berson, cwmni, busnes neu sefydliad cysylltiedig arall.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Defnyddio Arian Cyhoeddus<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Mae gennych ddyletswydd i ddiogelu arian cyhoeddus \u2013 a dylid ystyried, at y diben hwn, fod hyn yn cynnwys pob math o dderbyniadau o ffioedd, taliadau a ffynonellau eraill \u2013 ac i sicrhau bod asedau sydd wedi cael eu hariannu\u2019n gyhoeddus yn cael eu cadw\u2019n briodol.<\/li>\n\n\n\n<li>Rhaid i chi gymryd camau priodol i sicrhau bod y corff bob amser yn defnyddio ei adnoddau mor economaidd, effeithlon ac effeithiol \u00e2 phosibl, gan roi sylw llawn i\u2019r darpariaethau statudol perthnasol ac i\u2019r canllawiau perthnasol yn Rheoli Arian Cyhoeddus Cymru.<\/li>\n\n\n\n<li>Rydych chi\u2019n gyfrifol am sicrhau nad yw\u2019r corff yn mynd y tu hwnt i\u2019w bwerau na\u2019i swyddogaethau, boed wedi\u2019u diffinio mewn statud neu fel arall, neu drwy unrhyw gyfyngiadau ar ei awdurdod i ysgwyddo gwariant.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Lwfansau<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Rhaid i chi gydymffurfio \u00e2\u2019r rheolau a osodwyd gan fwrdd y corff ynghylch t\u00e2l, lwfansau a threuliau. Eich cyfrifoldeb chi yw sicrhau cydymffurfiaeth \u00e2 holl ofynion perthnasol Cyllid a Thollau EM ynghylch taliadau, gan gynnwys treuliau.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Defnyddio adnoddau swyddogol<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Rhaid i chi beidio \u00e2 chamddefnyddio adnoddau swyddogol \u2013 cyfleusterau, offer, deunydd ysgrifennu, teleffoni, technoleg gwybodaeth a chyfathrebu a gwasanaethau eraill, er enghraifft \u2013 er budd personol neu at ddibenion gwleidyddol. Rhaid i ddefnyddio adnoddau o\u2019r fath fod yn unol \u00e2 rheolau\u2019r corff ar eu defnydd.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Defnyddio gwybodaeth swyddogol<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Rhaid i chi beidio \u00e2 defnyddio unrhyw wybodaeth a gewch o&#8217;ch gwaith fel aelod o fwrdd y corff er elw preifat neu unrhyw fudd uniongyrchol neu anuniongyrchol arall, ac ni ddylech eich rhoi eich hun yn agored i amheuaeth o wneud hynny. Ni ddylech, heb dderbyn awdurdod priodol, ddatgelu unrhyw wybodaeth sy&#8217;n gyfrinachol ei natur neu a ddarperir yn gyfrinachol i chi. Mae&#8217;r ddyletswydd hon yn parhau i fod yn berthnasol hyd yn oed ar \u00f4l i chi adael y bwrdd.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Lletygarwch, rhoddion a buddion eraill<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Rhaid i chi beidio \u00e2 derbyn unrhyw rodd, lletygarwch na budd o unrhyw fath a allai gael ei weld yn peryglu eich barn bersonol neu&#8217;ch uniondeb neu&#8217;n dylanwadu arnoch i ddangos ffafr neu anffafriaeth i unrhyw berson neu sefydliad. Ni ddylech ychwaith adael eich hun yn agored i&#8217;r cyhuddiad y gallech fod wedi cael eich dylanwadu felly. Os anfonir rhodd atoch yr ydych yn teimlo na allwch ei dychwelyd, neu os cynigir rhodd neu letygarwch i chi mewn amgylchiadau lle byddai&#8217;n achosi embaras neu dramgwydd (i chi neu&#8217;r rhoddwr neu eraill sy&#8217;n bresennol) pe byddech yn ei wrthod, dylech gofnodi ei dderbyn yn ysgrifenedig ar unwaith yn y gofrestr gyhoeddus o roddion a gedwir gan y corff at y diben hwnnw.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gweithgaredd gwleidyddol<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn eich r\u00f4l gyhoeddus rhaid i chi ymatal rhag pob gweithgaredd gwleidyddol dadleuol a bod \u2013 a chael eich gweld felly \u2013 yn wleidyddol<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Cyflwyniad<\/li>\n\n\n\n<li><\/li>\n\n\n\n<li><\/li>\n\n\n\n<li>Mae Llywodraeth Cymru yn disgwyl i bob deiliad swydd gyhoeddus weithio i&#8217;r safonau personol a phroffesiynol uchaf. I gefnogi hyn, mae&#8217;n ofynnol i bob aelod o fyrddau cyrff cyhoeddus yng Nghymru gydymffurfio \u00e2&#8217;r egwyddorion a nodir yn y Cod Ymddygiad hwn. Ystyrir peidio \u00e2 chydymffurfio \u00e2&#8217;r Cod hwn yn dorri telerau ac amodau eich penodiad.<br>Gellir terfynu eich penodiad fel aelod o&#8217;r bwrdd os na fyddwch yn cyflawni eich dyletswyddau i&#8217;r safonau priodol neu os penderfynir bod eich ymddygiad yn golygu nad ydych bellach yn berson addas i ddal swydd gyhoeddus.<br>Amlinellir r\u00f4l a chyfrifoldebau aelodau&#8217;r bwrdd yn y Ddogfen Fframwaith a gytunwyd rhwng Llywodraeth Cymru a [enw&#8217;r Corff] ar [dyddiad] tra bod telerau ac amodau gwasanaeth penodol wedi&#8217;u nodi yn llythyrau penodi unigol aelodau&#8217;r bwrdd.<\/li>\n\n\n\n<li>Egwyddorion allweddol bywyd cyhoeddus<br>Fel aelod o&#8217;r bwrdd, rhaid i&#8217;ch ymddygiad, eich gweithredoedd a&#8217;r penderfyniadau a wnewch fod yn gwbl gyson \u00e2&#8217;r egwyddorion a nodir yn y Cod Ymddygiad hwn. Eich cyfrifoldeb chi yw sicrhau eich bod yn gyfarwydd \u00e2 holl ddarpariaethau perthnasol y cod hwn, ac yn cydymffurfio \u00e2 nhw.<br>Y prif egwyddorion y mae&#8217;r Cod Ymddygiad hwn yn seiliedig arnynt yw Saith Egwyddor Bywyd Cyhoeddus. Mae&#8217;r rhain ynghlwm yn Atodiad 1. Mae blaenoriaethau Llywodraeth Cymru wedi&#8217;u nodi yn y Rhaglen Lywodraethu ac mae egwyddorion rheoli arian cyhoeddus wedi&#8217;u hegluro yn &#8216;Rheoli Arian Cyhoeddus Cymru&#8217; Llywodraeth Cymru.<\/li>\n\n\n\n<li>Ymddygiad cyffredinol<br>Fel aelod o&#8217;r bwrdd, disgwylir i chi:<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">chwarae rhan lawn a gweithredol yng ngwaith y corff a chyflawni eich dyletswyddau a&#8217;ch cyfrifoldebau&#8217;n gydwybodol a gweithredu, bob amser, mewn ffydd dda ac er budd gorau&#8217;r corff;<br>delio \u00e2&#8217;r cyhoedd a&#8217;u materion yn deg, yn effeithlon, yn brydlon, yn effeithiol ac yn sensitif ac hyd eithaf eich gallu;<br>cydymffurfio ag unrhyw ofynion statudol neu weinyddol sy&#8217;n ymwneud \u00e2&#8217;ch swydd; a<br>pharchu egwyddorion gwneud penderfyniadau ar y cyd a chyfrifoldeb corfforaethol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rhaid i chi beidio \u00e2:<br>Gweithredu mewn ffordd sy&#8217;n ffafrio unigolion neu fuddiannau penodol yn anghyfiawn neu&#8217;n gwahaniaethu&#8217;n annheg yn eu herbyn; na<br>Defnyddio \u2013 neu geisio defnyddio \u2013 cyfle gwasanaeth cyhoeddus i hyrwyddo eich buddiannau personol neu fuddiannau unrhyw berson, cwmni, busnes neu sefydliad cysylltiedig arall.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Defnyddio Arian Cyhoeddus<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae gennych ddyletswydd i ddiogelu arian cyhoeddus \u2013 a dylid ystyried, at y diben hwn, fod hyn yn cynnwys pob math o dderbyniadau o ffioedd, taliadau a ffynonellau eraill \u2013 ac i sicrhau bod asedau sydd wedi cael eu hariannu\u2019n gyhoeddus yn cael eu cadw\u2019n briodol.<br>Rhaid i chi gymryd camau priodol i sicrhau bod y corff bob amser yn defnyddio ei adnoddau mor economaidd, effeithlon ac effeithiol \u00e2 phosibl, gan roi sylw llawn i\u2019r darpariaethau statudol perthnasol ac i\u2019r canllawiau perthnasol yn Rheoli Arian Cyhoeddus Cymru.<br>Rydych chi\u2019n gyfrifol am sicrhau nad yw\u2019r corff yn mynd y tu hwnt i\u2019w bwerau na\u2019i swyddogaethau, boed wedi\u2019u diffinio mewn statud neu fel arall, neu drwy unrhyw gyfyngiadau ar ei awdurdod i ysgwyddo gwariant.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lwfansau<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rhaid i chi gydymffurfio \u00e2\u2019r rheolau a osodwyd gan fwrdd y corff ynghylch t\u00e2l, lwfansau a threuliau. Eich cyfrifoldeb chi yw sicrhau cydymffurfiaeth \u00e2 holl ofynion perthnasol Cyllid a Thollau EM ynghylch taliadau, gan gynnwys treuliau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Defnyddio adnoddau swyddogol<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rhaid i chi beidio \u00e2 chamddefnyddio adnoddau swyddogol \u2013 cyfleusterau, offer, deunydd ysgrifennu, teleffoni, technoleg gwybodaeth a chyfathrebu a gwasanaethau eraill, er enghraifft \u2013 er budd personol neu at ddibenion gwleidyddol. Rhaid i ddefnyddio adnoddau o\u2019r fath fod yn unol \u00e2 rheolau\u2019r corff ar eu defnydd.<br>Defnyddio gwybodaeth swyddogol<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rhaid i chi beidio \u00e2 defnyddio unrhyw wybodaeth a gewch o&#8217;ch gwaith fel aelod o fwrdd y corff er elw preifat neu unrhyw fudd uniongyrchol neu anuniongyrchol arall, ac ni ddylech eich rhoi eich hun yn agored i amheuaeth o wneud hynny. Ni ddylech, heb dderbyn awdurdod priodol, ddatgelu unrhyw wybodaeth sy&#8217;n gyfrinachol ei natur neu a ddarperir yn gyfrinachol i chi. Mae&#8217;r ddyletswydd hon yn parhau i fod yn berthnasol hyd yn oed ar \u00f4l i chi adael y bwrdd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lletygarwch, rhoddion a buddion eraill<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rhaid i chi beidio \u00e2 derbyn unrhyw rodd, lletygarwch na budd o unrhyw fath a allai gael ei weld yn peryglu eich barn bersonol neu&#8217;ch uniondeb neu&#8217;n dylanwadu arnoch i ddangos ffafr neu anffafriaeth i unrhyw berson neu sefydliad. Ni ddylech ychwaith adael eich hun yn agored i&#8217;r cyhuddiad y gallech fod wedi cael eich dylanwadu felly. Os anfonir rhodd atoch yr ydych yn teimlo na allwch ei dychwelyd, neu os cynigir rhodd neu letygarwch i chi mewn amgylchiadau lle byddai&#8217;n achosi embaras neu dramgwydd (i chi neu&#8217;r rhoddwr neu eraill sy&#8217;n bresennol) pe byddech yn ei wrthod, dylech gofnodi ei dderbyn yn ysgrifenedig ar unwaith yn y gofrestr gyhoeddus o roddion a gedwir gan y corff at y diben hwnnw.<br>Gweithgaredd gwleidyddol<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn eich r\u00f4l gyhoeddus rhaid i chi ymatal rhag pob gweithgaredd gwleidyddol dadleuol a bod \u2013 a chael eich gweld felly \u2013 yn wleidyddol<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cod ymddygiad enghreifftiol ar gyfer cyrff cyhoeddus yng Nghymru Cyfwlyniad Egwyddorion allweddol bywyd cyhoeddus Ymddygiad cyffredinol Fel aelod o&#8217;r bwrdd, disgwylir i chi: Rhaid i chi beidio \u00e2: Defnyddio Arian Cyhoeddus Lwfansau Defnyddio adnoddau swyddogol Defnyddio gwybodaeth swyddogol Lletygarwch, rhoddion a buddion eraill Gweithgaredd gwleidyddol Yn eich r\u00f4l gyhoeddus rhaid i chi ymatal rhag pob [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"class_list":["post-2207","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2207","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2207"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2207\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2210,"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2207\/revisions\/2210"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}