{"id":1937,"date":"2025-10-16T10:47:05","date_gmt":"2025-10-16T10:47:05","guid":{"rendered":"https:\/\/boards.wales\/2025\/10\/16\/the-importance-of-good-leadership\/"},"modified":"2025-10-16T10:55:52","modified_gmt":"2025-10-16T10:55:52","slug":"the-importance-of-good-leadership","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/boards.wales\/cy\/2025\/10\/16\/the-importance-of-good-leadership\/","title":{"rendered":"Pwysigrwydd arweinyddiaeth dda"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-group alignwide has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-ed3c30a0 wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-plain has-large-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow is-style-plain--1\">\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:#fffb00\" class=\"has-inline-color\">Mae arweinwyr \u201cdrwg\u201d yn gyrru arweinwyr \u201cda\u201d allan, ond ni all arweinwyr \u201cda\u201d yrru arweinwyr \u201cdrwg\u201d allan pan ganiateir i arweinwyr \u201cdrwg\u201d weithredu heb gosb.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">&#8220;Sut gall arweinwyr drwg yrru arweinwyr da allan&#8221;, <a href=\"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/full\/10.1002\/jls.21864\">Emblemsv\u00e5g and Emblemsv\u00e5g<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\">Cludfwyd Byrddau Cymru:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Mae arweinyddiaeth dda yn sail i wneud penderfyniadau da a pherfformiad cyffredinol mewn sefydliad<\/li>\n\n\n\n<li>Gall arweinyddiaeth wael luosogi trwy yrru pobl &#8216;dda&#8217; allan<\/li>\n\n\n\n<li>Gellir gwneud gwelliannau bob amser, ac mae cefnogaeth allanol yn opsiwn i sefydliadau sy&#8217;n cael trafferth gyda pherfformiad y Bwrdd<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<div style=\"height:12px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group alignfull has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-6b3b7742 wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-columns alignfull is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-3a88641f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column has-global-padding is-content-justification-left is-layout-constrained wp-container-core-column-is-layout-89762b53 wp-block-column-is-layout-constrained\" style=\"padding-right:0;padding-left:0;flex-basis:20%\">\n<div class=\"wp-block-group has-background has-global-padding is-content-justification-left is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-4a000fef wp-block-group-is-layout-constrained wp-container-2 is-position-sticky\" style=\"background-color:#fafafa;padding-top:0px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px\">\n<div style=\"height:21px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<nav aria-label=\"Table of Contents\" class=\"wp-block-table-of-contents has-medium-font-size block-visibility-hide-small-screen\"><ol><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/boards.wales\/cy\/2025\/10\/16\/the-importance-of-good-leadership\/#arweinyddiaeth-dda\">Arweinyddiaeth dda<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/boards.wales\/cy\/2025\/10\/16\/the-importance-of-good-leadership\/#canlyniadau-arweinyddiaeth-wael\">Canlyniadau arweinyddiaeth wael<\/a><\/li><\/ol><\/nav>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"border-width:1px;padding-right:var(--wp--preset--spacing--60);padding-left:var(--wp--preset--spacing--60);flex-basis:50%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"arweinyddiaeth-dda\">Arweinyddiaeth dda<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gwyddom fod arweinyddiaeth dda yn rhan hanfodol o gael canlyniadau da. Nid yn unig y mae&#8217;r ymchwil academaidd yn gwneud hyn yn glir, ond gwyddom fod y gwrthwyneb hefyd yn wir (oherwydd bod llawer ohonom wedi&#8217;i brofi&#8217;n bersonol &#8211; ar ein traul ni!). Os oes angen i chi gael eich argyhoeddi bod yn rhaid i Gymru wella ei g\u00eam o ran arweinyddiaeth a llywodraethu, a gaf i&#8217;ch gwahodd i ddarllen trwy gatalog \u00f4l Archwilio Cymru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ond &#8211; beth mae &#8216;da&#8217; yn ei olygu o ran arweinyddiaeth, ac o ran Byrddau yn benodol?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Roeddwn i&#8217;n darllen trwy bost ar yr union bwnc hwn yn ddiweddar; wedi&#8217;i ysgrifennu gan uwch staff yn PwC a&#8217;i gyhoeddi ar Fforwm Harvard ar lywodraethu corfforaethol. Roedd rhai o&#8217;r pwyntiau&#8217;n teimlo&#8217;n iawn i mi. Er enghraifft, maen nhw&#8217;n s\u00f4n am yr angen am oruchwyliaeth strategol, deallusrwydd emosiynol ac ymrwymiad i iechyd hirdymor y sefydliad. Deallusrwydd emosiynol! Dychmygwch fod hynny&#8217;n cael ei drafod 20 mlynedd yn \u00f4l mewn perthynas ag arweinyddiaeth; ond nawr mae&#8217;n cael ei gymryd fel rhywbeth y mae&#8217;n rhaid. Mae hynny&#8217;n sicr yn arwydd calonogol o gynnydd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maent hefyd yn tynnu sylw at nifer o faterion allweddol eraill sy&#8217;n gyson ymhlith y rhan fwyaf o drafodaethau neu ganllawiau arfer da rydw i wedi dod ar eu traws, fel osgoi meddwl gr\u0175p, a bod yn hyblyg wrth weithredu fel y gellir mynd i&#8217;r afael \u00e2 heriau sefydliadol anochel mewn ffyrdd nad ydynt wedi&#8217;u cyfyngu gan uniongrededd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae&#8217;r awduron yn mynd ymhellach, ac yn disgrifio wyth nodwedd ar gyfer &#8216;arweinyddiaeth ragorol&#8217;:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Arweinydd arweinwyr (arweinyddiaeth bersonol gref a chefnogi eraill yn eu taith arweinyddiaeth eu hunain)<\/li>\n\n\n\n<li>Gweledigaeth strategol<\/li>\n\n\n\n<li>Ymgysylltu rhagweithiol \u00e2&#8217;r Prif Swyddog Gweithredol<\/li>\n\n\n\n<li>Diwylliant o ymddiriedaeth a chydweithio<\/li>\n\n\n\n<li>Pragmatig ac ymatebol<\/li>\n\n\n\n<li>Yn meithrin t\u00eem perfformio uchel<\/li>\n\n\n\n<li>Ymwybyddiaeth rhanddeiliaid<\/li>\n\n\n\n<li>Oer mewn argyfwng<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae&#8217;n debyg y gallem ni i gyd lunio rhestr debyg, efallai wedi&#8217;i optimeiddio ar gyfer ein profiadau ein hunain. Er enghraifft, nid oes gan NICW (yr wyf yn ei Gadeirio) Brif Swyddog Gweithredol; ond byddai fy rhestr bersonol yn cynnwys awydd cryf am dryloywder, sydd, yn fy marn i, yn rhan hanfodol o atebolrwydd. Yn yr un modd, byddai&#8217;n syndod i mi pe na bai sefydliadau yng Nghymru yn cynnwys agweddau ar Ddeddf Cenedlaethau&#8217;r Dyfodol &#8211; fel meddwl hirdymor ac ataliol &#8211; mewn rhestr lywodraethu o &#8216;Beth i&#8217;w wneud&#8217;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nid fy lle i yw adolygu fy hun yn erbyn y rhestr hon (rwyf wedi&#8217;i gwneud yn breifat), ond rwy&#8217;n credu bod digon ynddi sy&#8217;n siarad am arfer da a gobeithio y caiff ei adlewyrchu yn y ffordd y mae NICW yn gweithredu. Mae&#8217;r erthygl yn mynd ymlaen yn fanwl ar enghreifftiau da a drwg o bob un o&#8217;r wyth priodoledd.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"canlyniadau-arweinyddiaeth-wael\">Canlyniadau arweinyddiaeth wael<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nid oes angen athrylith i sylweddoli bod arweinyddiaeth wael yn cael canlyniadau negyddol i sefydliadau. Mae rhai &#8216;baneri coch&#8217; allweddol a allai awgrymu nad yw pethau&#8217;n gweithio&#8217;n dda yn cynnwys:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Gweithredoedd ac ymddygiad anghwrtais neu fygythiol (dw i ddim yn canmol Coleg Brenhinol y Ffisegwyr a gaffaelodd adolygiad o&#8217;u llywodraethu eu hunain a chyhoeddi eu canfyddiadau &#8211; gan gynnwys yr enghraifft hon o arfer gwael)<\/li>\n\n\n\n<li>Cyfrinachedd neu gyfathrebu amhriodol wrth wneud penderfyniadau heb broses briodol<\/li>\n\n\n\n<li>Gor-ymestyn i weithgaredd gweithredol (rhy &#8216;ymarferol&#8217;)<\/li>\n\n\n\n<li>Diffyg gwrthdaro &#8211; cytundeb rwber ar y rhan fwyaf o faterion (gallai hyn fod yn arwydd o ddiffyg amrywiaeth ar y Bwrdd)<\/li>\n\n\n\n<li>Aelodau dominyddol\/heb gyfrannu<\/li>\n\n\n\n<li>Diffyg trefniadaeth<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Er y gellir mynd i&#8217;r afael \u00e2&#8217;r holl bethau uchod ac fel arfer cyfrifoldeb y Cadeirydd yw hynny, gall hynny gymryd amser, ac mae&#8217;n dibynnu beth bynnag ar y Cadeirydd yn cydnabod y materion ac eisiau gweithredu arnynt. Yn y cyfamser, gall yr effeithiau ar y sefydliad fod yn sylweddol, yn y tymor byr a&#8217;r tymor hwy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn y pen draw, gall arweinyddiaeth wael nad yw&#8217;n cael sylw arwain at all-lif o bobl dda, a phobl ddrwg yn ymsefydlu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"929\" height=\"450\" src=\"https:\/\/boards.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/BadLeadership.png\" alt=\"A simple flow chart showing how bad leaders can create a culture that encourages good people to leave an organisation\" class=\"wp-image-1928\" srcset=\"https:\/\/boards.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/BadLeadership.png 929w, https:\/\/boards.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/BadLeadership-300x145.png 300w, https:\/\/boards.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/BadLeadership-768x372.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 929px) 100vw, 929px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Wedi&#8217;i gymryd o &#8220;Sut gall arweinwyr drwg yrru allan arweinwyr da&#8221;, <a href=\"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/full\/10.1002\/jls.21864\">Emblemsv\u00e5g and Emblemsv\u00e5g, Journal of Leadership Studies, 2023<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Felly mae&#8217;n ymddangos nad yn unig bod arweinyddiaeth wael yn beth negyddol ynddo&#8217;i hun, ond ei bod yn dod yn broblem gynyddol trwy achosi i bobl dda adael!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y newyddion da yw y gellir mynd i&#8217;r afael \u00e2 rhai materion, ac efallai eu bod yn fater o anwybodaeth yn hytrach na chynllun. Er enghraifft, gellir mynd i&#8217;r afael \u00e2 diffyg y cydbwysedd cywir o sgiliau ar Fwrdd trwy archwiliad sgiliau, a thrwy hyfforddiant a datblygiad.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lle mae Cadeiryddion yn ei chael hi&#8217;n anodd ymgorffori arfer da oherwydd deinameg y Bwrdd, gallai fod yn ddefnyddiol cael cefnogaeth allanol &#8211; yn sicr mae hwn yn achos o arian wedi&#8217;i wario&#8217;n dda os yw&#8217;r sefydliad yn fawr ac yn gyfrifol am ddarparu gwasanaethau i nifer fawr o bobl.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rwyf wedi ysgrifennu o&#8217;r blaen am enghreifftiau o bethau&#8217;n mynd o chwith &#8211; faint yn well fyddai hi i&#8217;r gwariant o \u00a325m gan gynghorau cymuned yng Nghymru sy&#8217;n cael ei farnu&#8217;n &#8216;gymwysedig&#8217;; neu i bostfeistri yn sgandal Horizon, pe bai arweinyddiaeth wael wedi cael ei mynd i&#8217;r afael \u00e2 hi&#8217;n gynnar?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rwy&#8217;n credu bod y rhan fwyaf o arweinwyr yng Nghymru yn ceisio gwneud y peth iawn yn y ffordd iawn. Ond rhaid i ni i gyd fod yn wyliadwrus yn erbyn arfer gwael, ac yn awyddus am arfer da!<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-wide\"\/>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Barn bersonol David Clubb yw&#8217;r cofnod blog hwn. Ni ddefnyddiwyd unrhyw AI ar gyfer unrhyw ran o greu na mireinio&#8217;r cofnod blog hwn. Mae&#8217;n gynnyrch fy ymennydd fy hun yn llwyr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Delwedd gan <a href=\"https:\/\/www.pexels.com\/photo\/man-wearing-white-top-in-front-of-woman-wearing-blue-long-sleeved-top-1181715\/\">Christina Morillo<\/a> <\/p>\n\n\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n<\/p>\n<p><!-- \/wp:post-content --><\/p>\n<\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mae arweinwyr \u201cdrwg\u201d yn gyrru arweinwyr \u201cda\u201d allan, ond ni all arweinwyr \u201cda\u201d yrru arweinwyr \u201cdrwg\u201d allan pan ganiateir i arweinwyr \u201cdrwg\u201d weithredu heb gosb. &#8220;Sut gall arweinwyr drwg yrru arweinwyr da allan&#8221;, Emblemsv\u00e5g and Emblemsv\u00e5g Cludfwyd Byrddau Cymru: Arweinyddiaeth dda Gwyddom fod arweinyddiaeth dda yn rhan hanfodol o gael canlyniadau da. Nid yn unig [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1935,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":4,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"","footnotes":""},"categories":[31],"tags":[87],"class_list":["post-1937","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-board-performance-cy","tag-leadership"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1937","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1937"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1937\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1941,"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1937\/revisions\/1941"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1935"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1937"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1937"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1937"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}