{"id":3023,"date":"2026-09-28T08:49:00","date_gmt":"2026-09-28T08:49:00","guid":{"rendered":"https:\/\/boards.wales\/?p=3023"},"modified":"2026-09-28T08:49:00","modified_gmt":"2026-09-28T08:49:00","slug":"dechrau-newdd-benodiadau-cyhoeddus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/boards.wales\/cy\/2026\/09\/28\/dechrau-newdd-benodiadau-cyhoeddus\/","title":{"rendered":"Dechrau newydd i benodiadau cyhoeddus yng Nghymru"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-cover alignfull is-light has-custom-content-position is-position-bottom-center\" style=\"min-height:556px;aspect-ratio:unset;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1477\" height=\"1037\" class=\"wp-block-cover__image-background wp-image-3014 size-full\" alt=\"Front cover of public appointments Wales panel member pack, with stylised silhouettes of various people in different colours on the front.\" src=\"https:\/\/boards.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/PublicAppointmentsWales.avif\" data-object-fit=\"cover\" srcset=\"https:\/\/boards.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/PublicAppointmentsWales.avif 1477w, https:\/\/boards.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/PublicAppointmentsWales-300x211.avif 300w, https:\/\/boards.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/PublicAppointmentsWales-1024x719.avif 1024w, https:\/\/boards.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/PublicAppointmentsWales-768x539.avif 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1477px) 100vw, 1477px\" \/><span aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-cover__background has-background-dim-0 has-background-dim\" style=\"background-color:#717670\"><\/span><div class=\"wp-block-cover__inner-container has-global-padding is-layout-constrained wp-block-cover-is-layout-constrained\"><div class=\"has-link-color wp-elements-1 wp-block-post-date has-text-color has-contrast-color has-background has-base-2-background-color has-large-font-size has-text-align-center\"><time datetime=\"2026-09-28T08:49:00+00:00\">28 September 2026<\/time><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group alignfull has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-6b3b7742 wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\" id=\"reflections-on-5-years-as-chair\" style=\"font-size:clamp(33.419px, 2.089rem + ((1vw - 3.2px) * 2.769), 60px);\">Dechrau newydd i benodiadau cyhoeddus yng Nghymru<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns alignfull is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-3a88641f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column has-global-padding is-content-justification-left is-layout-constrained wp-container-core-column-is-layout-89762b53 wp-block-column-is-layout-constrained\" style=\"padding-right:0;padding-left:0;flex-basis:20%\">\n<div class=\"wp-block-group has-background has-global-padding is-content-justification-left is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-4a000fef wp-block-group-is-layout-constrained wp-container-1 is-position-sticky block-visibility-hide-small-screen\" style=\"background-color:#fafafa;padding-top:0px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px\">\n<div style=\"height:21px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n\n\n<div style=\"height:13px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"border-width:1px;padding-right:var(--wp--preset--spacing--60);padding-left:var(--wp--preset--spacing--60);flex-basis:50%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h3 id=\"pwysigrwydd-penodiadau-cyhoeddus\" class=\"wp-block-heading\">Pwysigrwydd Penodiadau Cyhoeddus<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rydym yn dod ar draws gwasanaethau cyhoeddus ym mhobman \u2013 o awdurdodau lleol sy&#8217;n delio ag addysg, ailgylchu a ffyrdd; i Lywodraeth Cymru sy&#8217;n gweithredu polis\u00efau ac yn pennu cyfeiriad strategol; i fyrddau iechyd y GIG y bydd y rhan fwyaf ohonom yn dod ar draws \u2013 ac yn gwerthfawrogi \u2013 ar sawl achlysur yn ystod ein bywydau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae&#8217;r rhestr o&#8217;r holl 97 o gyrff cyhoeddus yn amlygu amrywiaeth eithriadol y cyrff hyn \u2013 a phwysigrwydd y gwaith y maent yn ei wneud.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae gan bob un o&#8217;r sefydliadau hyn bobl sy&#8217;n gwneud y gwaith ymarferol \u2013 manylion a hanfodion yr hyn y mae&#8217;r sefydliad i fod i&#8217;w ddarparu. Mae ganddynt hefyd Fwrdd i arfer y llywodraethu a all roi sicrwydd i Weinidogion Cymru, ac wrth gwrs i&#8217;r gweddill ohonom, bod y sefydliadau hynny&#8217;n gwneud eu gorau glas yn unol \u00e2&#8217;r tasgau a bennwyd iddynt, a&#8217;u bod yn ystyried risg yn briodol, yn cydbwyso dewisiadau ac yn cynllunio ar gyfer y dyfodol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae gwasanaethu ar Fwrdd Cyhoeddus yn wasanaeth er budd y cyhoedd; mae llawer o&#8217;r swyddi bwrdd hyn yn rhai \u00e2 th\u00e2l, tra nad yw eraill. Nid oes yr un ohonynt yn cael eu talu ar lefel sy&#8217;n cyfateb i r\u00f4l debyg yn y sector preifat. Felly, mae safon y bobl a benodir \u2013 a wneir gan Weinidog ym mhob achos \u2013 yn hynod bwysig; ac felly hefyd y gronfa o ymgeiswyr posibl..<\/p>\n\n\n\n<h3 id=\"sut-yr-oedd-pethau-gynt\" class=\"wp-block-heading\">Sut yr oedd pethau gynt<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Arferai&#8217;r broses penodiadau cyhoeddus yng Nghymru adlewyrchu prosesau tebyg mewn mannau eraill; cyflwyno CV a llythyr yn amlinellu eich sgiliau a&#8217;ch profiad sy&#8217;n berthnasol i&#8217;r r\u00f4l. Yn aml (yn fy mhrofiad i!), roedd y disgrifiadau swydd yn or-hir ac, i fod yn onest, yn cynnwys cymaint o feini prawf hanfodol fel ei bod yn amhosibl rhoi sylw digonol i bob un ohonynt yn y CV neu&#8217;r llythyr; o ganlyniad, roedd hyd yn oed ymgeiswyr hynod gymwys yn gorfod dyfalu pa feini prawf &#8216;hanfodol&#8217; i roi sylw iddynt, a pha rai i&#8217;w gadael allan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nid beirniadaeth benodol o&#8217;r dull yng Nghymru yw hyn \u2013 fel y dywedais, mae&#8217;n ymddangos bod hyn yn arfer cyffredin iawn wrth recriwtio ar lefelau uwch yn y sector cyhoeddus.<\/p>\n\n\n\n<h3 id=\"rheoli-r-broses-newid\" class=\"wp-block-heading\">Rheoli&#8217;r broses newid<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ni ellir newid proses o&#8217;r fath bwysigrwydd a chymhlethdod dros nos; clod i Lywodraeth Cymru, maen nhw wir wedi gweithio&#8217;n galed ar y broses. Y cam cyntaf oedd digwyddiad trwy&#8217;r dydd yng Nghaerdydd i gael adborth gan randdeiliaid ar yr hyn oedd angen ei newid. Os gwnaethoch chi ei golli, gallwch ddarllen popeth amdano ar y wefan hon \ud83d\ude00<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-boards-wales wp-block-embed-boards-wales\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"GrN59wIgAE\"><a href=\"https:\/\/boards.wales\/2025\/11\/22\/co-creating-a-good-public-appointments-process\/\">Co-creating a good public appointments process<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"\u201cCo-creating a good public appointments process\u201d \u2014 Boards Wales\" src=\"https:\/\/boards.wales\/2025\/11\/22\/co-creating-a-good-public-appointments-process\/embed\/#?secret=9fhr4Q87T4#?secret=GrN59wIgAE\" data-secret=\"GrN59wIgAE\" width=\"500\" height=\"282\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn dilyn y digwyddiad hwnnw, gwahoddodd Llywodraeth Cymru dendrau am gymorth i gynorthwyo gyda dylunio system newydd ar gyfer penodiadau cyhoeddus. Roedd GatenbySanderson \u2013 y cwmni sy\u2019n noddi\u2019r wefan hon \u2013 yn llwyddiannus yn eu cais, ac roeddwn i\u2019n falch iawn o allu cynnig fy nghefnogaeth iddynt fel rhan o\u2019r broses ddylunio.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ni ddaeth yr ymgynghoriad i ben gyda\u2019r digwyddiad cyhoeddus hwnnw. Cynhaliwyd dwy sesiwn ychwanegol i gyfranwyr gwahoddedig, a wnaeth wreiddio ymhellach yr egwyddorion o degwch a chymorth yn ein meddylfryd.<\/p>\n\n\n\n<h3 id=\"y-gwerthoedd-a-r-athroniaeth-sylfaenol\" class=\"wp-block-heading\">Y gwerthoedd a&#8217;r athroniaeth sylfaenol<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Roedd yr adborth o&#8217;r holl ymgynghori \u00e2 rhanddeiliaid yn glir. Y broses bresennol:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Diffinio rhinwedd yn rhy gul<\/li>\n\n\n\n<li>Ffafrio pobl sydd eisoes yn rhan o&#8217;r cylch mewnol<\/li>\n\n\n\n<li>Creu rhwystrau yn anuniongyrchol i ymgeiswyr niwro-amrywiol, neu&#8217;r rhai sy&#8217;n dod o gefndiroedd &#8216;anhraddodiadol&#8217; o ran gwaith bwrdd<\/li>\n\n\n\n<li>Creu llawer iawn o waith papur, i&#8217;r sawl sy&#8217;n recriwtio ac i&#8217;r ymgeisydd fel ei gilydd<\/li>\n\n\n\n<li>Diffyg methodoleg glir ar gyfer ymgorffori profiad bywyd fel rhan werthfawr o gyfraniad posibl i&#8217;r Bwrdd<\/li>\n\n\n\n<li>Gweithredu yn erbyn llwybrau gyrfa anhraddodiadol<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Roedd yr adborth ar welliannau yn cynnwys:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ailddiffinio&#8217;r hyn sy&#8217;n cyfrif \u2013 asesu ymddygiadau yn gyson ar draws pob Bwrdd, ynghyd \u00e2 sgiliau a phrofiad sy&#8217;n benodol i&#8217;r r\u00f4l<\/li>\n\n\n\n<li>Mabwysiadu dull &#8216;Nolan-plus&#8217; sy&#8217;n ystyried ymddygiadau sy&#8217;n hanfodol ar gyfer llwyddiant a gweithrediad y Bwrdd, megis dewrder, chwilfrydedd a deallusrwydd emosiynol<\/li>\n\n\n\n<li>Creu proses sy&#8217;n llawer cliriach ac yn symlach<\/li>\n\n\n\n<li>Gwell cyfweliadau!<\/li>\n\n\n\n<li>Fformatau hyblyg i helpu ymgeiswyr i gyflwyno eu stori eu hunain<\/li>\n\n\n\n<li>Hygyrch yn ddiofyn<\/li>\n\n\n\n<li>Gwell adborth ar \u00f4l ymgeisio&#8217;n aflwyddiannus<\/li>\n\n\n\n<li>Datblygu cronfa o ymgeiswyr<\/li>\n\n\n\n<li>Cefnogi ymgeiswyr drwy well deunyddiau hyfforddi a dysgu<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dylai&#8217;r gwaith sydd wedi&#8217;i wneud ar y trefniadau newydd arwain at welliannau ym mhob un o&#8217;r meysydd hyn. Rwy&#8217;n rhagweld y bydd penodiadau cyhoeddus yn cael eu hystyried yn fwy hygyrch, gan arwain at gronfa ehangach o ymgeiswyr. Mae&#8217;n hanfodol i lwyddiant ein cyrff cyhoeddus ein bod yn manteisio ar safbwyntiau mwy amrywiol, a all ein helpu i ddatrys problemau gan ddefnyddio ystod ehangach o brofiadau personol a phroffesiynol.<\/p>\n\n\n\n<h3 id=\"y-canlyniad\" class=\"wp-block-heading\">Y canlyniad?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nid oedd hwn yn brosiect dibwys; hoffwn gydnabod gwaith y t\u00eem penodiadau cyhoeddus yn Llywodraeth Cymru; y rhai a roddodd o&#8217;u hamser yn hael i rannu eu syniadau ar sut y dylid gwella&#8217;r system; a Rosemary (yn arbennig) o GatenbySanderson am ei gwaith diflino a&#8217;i harbenigedd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rwy&#8217;n gobeithio bod y canlyniad \u2013 sy&#8217;n cynnwys pecyn newydd ar gyfer ymgeiswyr ac aelodau o&#8217;r panel \u2013 yn bodloni llawer (efallai nid pob un!) o&#8217;n disgwyliadau fel pobl ar y ddwy ochr i&#8217;r broses recriwtio.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gwn na fydd yn bodloni disgwyliadau pawb, ac mae rhywfaint o hynny&#8217;n dibynnu&#8217;n syml ar adnoddau. Er enghraifft, yn fy sylwadau yn Stadiwm y Mileniwm, disgrifiais sut y cefais brofiad gwych o gael fy ngwrthod, oherwydd bod yr adborth mor ddefnyddiol. Nid yw&#8217;r t\u00eem penodiadau cyhoeddus yn gallu darparu&#8217;r un lefel o fanylder ar hyn o bryd, ond credaf ei fod yn parhau i fod yn nod, ac mae&#8217;r system newydd wedi&#8217;i chynllunio i helpu aelodau&#8217;r panel i ddarparu adborth sydd o wir werth i ymgeiswyr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gwahoddaf chi i ddarllen y canllawiau a ffurfio eich barn eich hun. Y bwriad y tu \u00f4l i&#8217;r dyluniad yw:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sicrhau cysondeb llawn ag egwyddorion Cenedlaethau&#8217;r Dyfodol ac egwyddorion Nolan. Bydd pob r\u00f4l yn ymgorffori pedwar maes ymddygiadol yn hytrach na meini prawf technegol.<\/li>\n\n\n\n<li>Darparu proses sy&#8217;n rhoi mwy o bwyslais ar sylwedd nag ar arddull.<\/li>\n\n\n\n<li>Gwella&#8217;r elfen gyfweld a&#8217;i gwneud yn fwy tebyg i sefyllfa wirioneddol y Bwrdd.<\/li>\n\n\n\n<li>Caniat\u00e1u asesu profiad bywyd fel rhan o&#8217;r dystiolaeth ym mhob maes.<\/li>\n\n\n\n<li>Cefnogi&#8217;r gwaith o ddarparu adborth sydd o wir werth i ymgeiswyr, gan helpu i gadw pobl yn llawn cymhelliant i wneud cais yn y dyfodol.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wrth gwrs, profi&#8217;r prawf fydd y prawf go iawn; cawn weld yn fuan a yw&#8217;n cyrraedd y disgwyliadau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gallwch fod yn sicr, os ydych yn gyfrifol am broses recriwtio ar gyfer penodiadau cyhoeddus, bod deunyddiau ar gael i&#8217;ch cefnogi wrth i chi ymgyfarwyddo \u00e2&#8217;r dull newydd hwn o weithio. Mae bwriad hefyd i sicrhau bod y broses yn parhau i fod yn agored i adolygu a gwella wrth i adborth newydd ddod i law yn sgil ei rhoi ar waith.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I mi, yr uchelgais fu gwella&#8217;r system yn hytrach na cheisio cyrraedd perffeithrwydd. Fodd bynnag, rwy&#8217;n falch iawn o&#8217;r ffordd y mae&#8217;r broses newydd yn cyd-fynd mor gryf ag egwyddorion y Cenedlaethau&#8217;r Dyfodol. Credaf fod y cam hwn wedi dangos bod Cymru \u2013 o leiaf yn y maes hwn \u2013 yn arwain y ffordd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Ni ddefnyddiwyd unrhyw AI wrth ddrafftio&#8217;r blogbost hwn. Mae&#8217;n gynnyrch ymennydd David Clubb yn gyfan gwbl.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Llun: clawr blaen pecyn canllawiau Llywodraeth Cymru.<\/p>\n<\/div>\n\n\n<\/p>\n<p><!-- \/wp:post-content --><\/p>\n<\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dechrau newydd i benodiadau cyhoeddus yng Nghymru Pwysigrwydd Penodiadau Cyhoeddus Rydym yn dod ar draws gwasanaethau cyhoeddus ym mhobman \u2013 o awdurdodau lleol sy&#8217;n delio ag addysg, ailgylchu a ffyrdd; i Lywodraeth Cymru sy&#8217;n gweithredu polis\u00efau ac yn pennu cyfeiriad strategol; i fyrddau iechyd y GIG y bydd y rhan fwyaf ohonom yn dod ar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3015,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":4,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"federated","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[163,160,166],"tags":[91,169,167,165,168],"class_list":["post-3023","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-persbectifau-personol","category-personal-perspectives","tag-gatenbysanderson","tag-llywodraeth-cymru-penodiadau-cyhoeddus","tag-public-appointments","tag-welsh-government"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-10-26 01:00:06","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3023","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3023"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3023\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3026,"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3023\/revisions\/3026"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3015"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3023"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3023"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/boards.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3023"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}